Co zawiera projekt instalacji elektrycznej? Projekt budowlany, techniczny i wykonawczy

Trzy części projektu budowlanego

Od 19 września 2020 r. projekt budowlany składa się z trzech części: projektu zagospodarowania działki lub terenu (PZT), projektu architektoniczno-budowlanego (PAB) i projektu technicznego (PT). Do wniosku o pozwolenie na budowę dołącza się PZT i PAB — to je zatwierdza organ. Projekt techniczny nie jest zatwierdzany, ale musi być gotowy najpóźniej w dniu złożenia zawiadomienia o rozpoczęciu robót, przekazany kierownikowi budowy i spójny z zatwierdzonym PAB.

Instalacje elektryczne występują w każdej z tych części, ale z różną szczegółowością:

• PZT — sieci i przyłącza zewnętrzne: trasa przyłącza SN lub nn, lokalizacja złącza kablowego i stacji transformatorowej, kanalizacja kablowa, oświetlenie terenu.
• PAB — opis przyjętych rozwiązań na poziomie ogólnym: sposób zasilania, bilans mocy, zasilanie urządzeń przeciwpożarowych, wpływ instalacji na warunki ochrony przeciwpożarowej.
• PT — właściwy projekt branżowy: schematy rozdzielnic, rzuty instalacji, obliczenia i opis techniczny. To na jego podstawie wykonawca może zbudować instalację.

Projekt wykonawczy — kiedy jest potrzebny

Prawo budowlane nie wymaga projektu wykonawczego. Wymagają go zamówienia publiczne na roboty budowlane i większość prywatnych inwestycji, w których generalnego wykonawcę wybiera się w przetargu. Zakres określa rozporządzenie z 20 grudnia 2021 r. w sprawie dokumentacji projektowej: projekty wykonawcze uzupełniają i uszczegóławiają projekt budowlany w stopniu potrzebnym do sporządzenia przedmiaru, kosztorysu, przygotowania oferty przez wykonawcę i realizacji robót.

W praktyce projekt wykonawczy to projekt techniczny rozszerzony o zestawienia materiałów, detale montażowe, skoordynowane trasy kablowe (bez kolizji z wentylacją i instalacjami sanitarnymi) oraz przedmiary. Dla terminalu lotniska Warszawa-Radom opracowaliśmy go równolegle w 2D i w modelu 3D w Revit — kolizje wychodziły na ekranie, a nie na budowie.

Najdroższy błąd, jaki widzimy: przetarg na wykonawstwo ogłoszony na podstawie samego projektu budowlanego. Oferty są wtedy nieporównywalne, a brakujące szczegóły wracają jako roboty dodatkowe i zmiany na budowie.

Co konkretnie jest w dokumentacji elektrycznej

• Opis techniczny — podstawa opracowania, zakres, źródła zasilania, bilans mocy, układ sieci (TN-S, TN-C-S), ochrona przeciwporażeniowa, selektywność zabezpieczeń.
• Schematy — schemat strukturalny zasilania (z rezerwą: agregat, UPS, samoczynne załączanie rezerwy), schematy rozdzielnicy głównej, piętrowych i technologicznych.
• Rzuty instalacji — oświetlenie podstawowe i awaryjne, gniazda i obwody siłowe, trasy koryt i drabinek kablowych, instalacja odgromowa i uziemiająca.
• Obliczenia — dobór przewodów i zabezpieczeń (obciążalność, spadki napięcia, prądy zwarciowe), skuteczność ochrony przy uszkodzeniu, natężenie oświetlenia, analiza ryzyka dla ochrony odgromowej.
• Zestawienia i przedmiary, a w zamówieniach publicznych także specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót (STWiOR).
• Uzgodnienia — warunki przyłączenia operatora sieci, uzgodnienie z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych (w obiektach, w których jest wymagane) i koordynacja z pozostałymi branżami.

Normy, na których opiera się projekt

Podstawą są przepisy techniczno-budowlane (rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki) i normy, m.in.: seria PN-HD 60364 (instalacje elektryczne niskiego napięcia), PN-EN 62305 (ochrona odgromowa), PN-EN 1838 (oświetlenie awaryjne) i PN-EN 12464-1 (oświetlenie miejsc pracy). W obiektach specjalnych dochodzą wymagania branżowe — w lotnictwie przepisy lotniskowe, w szpitalach wymagania dla pomieszczeń medycznych, w serwerowniach normy dla centrów danych.

Jak przygotować się do zamówienia projektu

• Rzuty i przekroje architektury w DWG lub model RVT — im aktualniejsze, tym dokładniejsza wycena.
• Program funkcjonalny lub PFU, a dla obiektów przemysłowych lista urządzeń technologicznych z mocami.
• Warunki przyłączenia albo informacja, że trzeba o nie wystąpić (to zwykle najdłuższy etap — patrz warunki przyłączenia krok po kroku).
• Wymagania najemcy, ubezpieczyciela lub standardu korporacyjnego (np. BREEAM/LEED, standardy sieci handlowych).
• Harmonogram: czy potrzebny jest sam projekt budowlany, czy od razu projekt wykonawczy pod przetarg.